Bezpieczeństwo publiczne - podstawy warunek zrównoważonego rozwoju


Zasada zrównoważonego rozwoju jest jedną z podstawowych konstytucyjnych zasad ustroju państwa polskiego. Zgodnie z art. 5 Konstytucji RP: "Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolność i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju". Szczególne znaczenie w każdym społeczeństwie ma bezpieczeństwo publiczne, które jest pojęciem szerokim i trudnym do jednoznacznego zdefiniowania.

Przyczyną problemów definicyjnych jest między innymi dynamika życia społecznego: pojawiają się nowe niebezpieczeństwa, zmienia się prawo, zmienia się moralność i etyka a elementy te wpływają na kształtowanie bezpieczeństwa publicznego. To, co stanowi wspólny mianownik we wszystkich koncepcjach i definicjach bezpieczeństwa publicznego to fakt, że poczucie bezpieczeństwa jest podstawową potrzebą każdego społeczeństwa i pojedynczego człowieka. Bez poczucia bezpieczeństwa nie można realizować potrzeb wyższych. Podstawowym zadaniem państwa jest tworzenie a następnie doskonalenie systemu bezpieczeństwa tak, aby potrzebę bezpieczeństwa zapewnić zarówno w okresie stabilizacji jak i zmiennych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych. Formacją powołaną do zabezpieczanie bezpieczeństwa publicznego w Polsce jest policja. Nazwa "Policja" przysługuje wyłącznie formacji powołanej ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji. Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja składa się z służby kryminalnej, prewencyjnej oraz wspomagającej. W skład Policji wchodzi również policja sądowa, wyższe szkoły policji, ośrodki prowadzące szkolenia, wyodrębnione oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne, jednostki badawczo - rozwojowe. Główny zakres zadań Policji określony jest w ustawie o Policji.

Zadania Policji wynikają równie z innych ustaw. Służba społeczeństwu to służebna rola tej formacji zarówno wobec społeczeństwa jako ogółu jak i każdej jednostki. Spośród różnych służb mundurowych w Polsce (policja, wojsko, żandarmeria, służba celna, straż graniczna, straż miejska, straż pożarna, służba więzienna) policja w największym stopniu jest odbierana jako instytucja restrykcyjna. Kojarzona jest ze stawianiem wymagań, pilnowaniem, ingerowaniem, karaniem, choć u podstawnej jej działań leży niesienie pomocy obywatelom oraz dbanie o ich codzienny spokój i bezpieczeństwo. Społeczna ocena pracy policji opiera się na liczbie przyjmowanych zgłoszeń o popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz procencie ich wykrywalności. Mało docenianym przez społeczeństwo zadaniem Policji są działania prewencyjne, mające na celu ograniczenie zagrożeń przestępczych. Z punktu widzenia policji, każde popełnione przestępstwo jest porażką policji. Policja jest skuteczna wtedy, gdy brak jest przestępstw a nie wtedy, gdy da się zauważyć świadectwa akcji policyjnych w walce z przestępczością. Policja jest więc skuteczna, gdy do przestępstw nie dochodzi. Takie myślenie o uniemożliwieniu lub utrudnieniu popełnienia przestępstwa nazywane jest profilaktyką przestępczości lub prewencją. W nomenklaturze policyjnej prewencja definiowana jest jako działalność zmierzająca do eliminowania określonego zjawiska lub jego skutków uznawanych za niepożądane przez podmiot podejmujący tę działalność a także jako wszystkie środki, które mają na celu zmniejszyć rozmiar i ciężar przestępczości albo przez ograniczenie okoliczności sprzyjających popełnianiu przestępstwa, albo przez oddziaływanie na potencjalnego sprawcę oraz wszystkich obywateli.

Skuteczna działalność profilaktyczna nie walczy jedynie ze skutkami niekorzystnych zjawisk, ale przede wszystkim eliminuje przyczyny tych zachowań. Skuteczne działanie kary, to również profilaktyka. Współczesna Policja zmierza w kierunku filozofii i strategii działania, w której istotną rolę odgrywa zapobieganie przestępczości - community policing. Community policing jest polityką a zarazem strategią nastawioną na osiągnięcie skutecznej kontroli przestępczości, zmniejszenie poczucia zagrożenia przestępczością, poprawienie jakości życia, usprawnienia pracy i podniesienie autorytetu policji poprzez proaktywne wykorzystanie środków społecznych do zmiany warunków stanowiących podłoże działań przestępczych. Kluczowymi elementami tej filozofii są: community partnership (długotrwała partnerska współpraca policji ze społecznością lokalną, szkołą, kościołem, biznesem, mediami itd.) i problem sloving (rozwiązywanie problemów przy współpracy z administracją samorządową). W powiecie tarnogórskim działa siedem jednostek policji:

1. Komenda Powiatowa: Tarnowskie Góry ul. Bytomska nr 6, tel. 32 39 35 244
2. Posterunek Policji w Kaletach: Kalety ul. Żwirki i Wigury nr 2, tel. 34 393 52 05
3. Posterunek Policji w Miasteczku Śląskim: Miasteczko Śląskie ul. Woźnica nr 17, tel. 32 393 52 06
4. Posterunek Policji w Pyrzowicach: Pyrzowice ul. Wolności nr 90, tel. 32 284 50 97
5. Posterunek Policji w Świerklańcu: Świerklaniec ul. Oświęcimska nr 15, tel. 32 284 45 78
6. Posterunek Policji w Twarogu: Tworóg ul. Zamkowa nr16, tel. 32 393 52 08
7. Posterunek Policji w Zbrosławicach, Zbrosławice ul. Tarnogórska nr 37, tel. 32 393 52 07

Szczególne znaczenie w działaniu Policji mają działania na rzecz bezpieczeństwa nieletnich. W praktyce zadania w zakresie rozpoznawania zjawisk demoralizacji i przestępczości nieletnich wykonują w toku codziennej służby wszyscy policjanci. Policjanci służby prewencyjnej, którzy wykonujący zadania patrolowo - interwencyjne oraz dzielnicowi ujawniają nieletnich zagrożonych demoralizacją i przestępczością w czasie wykonywania zadań służbowych, a zwłaszcza w przypadkach interwencji dotyczących: popełnianego czynu karalnego, zakłócania spokoju i porządku publicznego, przebywania na wagarach, przebywania bez opieki rodziców lub opiekunów w porze nocnej poza miejscem zamieszkania, używania alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, palenia papierosów, uprawiania nierządu, niszczenia mienia, posługiwania się nieprzyzwoitym słownictwem, żebrania, sytuacji rodzinnej dziecka stwierdzonej w czasie interwencji domowej, innych zachowań naruszających obowiązujące normy społeczne. Jednym z obszarów działań prewencyjnych policji na rzecz bezpieczeństwa najmłodszych są działania na rzecz bezpieczeństwa w szkole. Istotne znaczenie podczas podejmowania działań zapobiegawczych w szkołach ma uświadomienie skali zagrożenia wszystkim partnerom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo najmłodszych.

Problem przemocy w szkole jest zarówno problemem nauczycieli, policji, instytucji nadzoru nad oświatą, dzieci i ich rodziców. Ważna jest, więc współpraca wszystkich zainteresowanych stron i szeroko rozumiany dialog obywatelski w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Bezpieczeństwo w szkole dotyczy przestępstw i wykroczeń zarówno na terenie szkoły jak też w jej sąsiedztwie. Policjanci Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Tarnowskich Górach od lat prowadzą działania w zakresie zwiększania bezpieczeństwa w szkole. Główne zadania w tym zakresie to: ograniczenie wykroczeń i przestępstw na terenie szkoły i w jej sąsiedztwie; skuteczna współpraca dyrekcji, rodziców, uczniów i Policji; zwiększenie ilości patroli w okolicach szkół; popularyzacja monitoringu; skuteczne reagowanie na patologię; zminimalizowanie dostępu do alkoholu, nikotyny, narkotyków na terenie szkolnym; edukacja o bezpieczeństwie w szkole połączona z upowszechnieniem i promowanie pozytywnych wzorów zachowań. W ramach działań edukacyjnych podczas spotkań z uczniami policjanci przekazują informacje między innymi na temat zachowań niezgodnych z prawem, odpowiedzialności karnej, bezpieczeństwa w ruchu drogowym, bezpiecznego korzystania z internetu, bezpieczeństwa w środkach komunikacji publicznej, zagrożeń związanych ze spożywaniem alkoholu i środków odurzających.

Dla najmłodszych uczniów przygotowano płyty DVD z materiałem dydaktycznym dotyczącym zasad ruchu drogowego, które obowiązują pieszego, rowerzystę oraz pasażera samochodu osobowego. W spotkaniach z najmłodszymi uczniami powiatu policjantom towarzyszy pies Sznupek. Od 5 grudnia 2003, kiedy to odbył się finał konkursu na maskotkę śląskich policjantów, ubrany w policyjny mundur i czapkę pies Sznupek (od gwarowego "sznupać" - "szukać";) jest maskotką śląskiej Policji, która pomaga policjantom w działaniach edukacyjno-profilaktycznych skierowanych do najmłodszych mieszkańców regionu. Obecność podczas spotkań policjantów z najmłodszymi mieszkańcami powiatu psa Sznupka przyczynia się do kształtowania bezpiecznych postaw wśród najmłodszych. We wrześniu 2010 roku Sznupek po raz pierwszy towarzyszył swoim rówieśnikom (siedmiolatkom) podczas inauguracji roku szkolnego.

Do działań włączyło się ponad 20 jednostek terenowych Policji ze Śląska, w tym Komenda Powiatowa Policji z Tarnowskich Gór - Sznupek 1 września odwiedził pierwszoklasistów ze szkoły podstawowej nr 5 w Lasowicach i szkoły podstawowej nr 13 w Strzybnicy. Podczas spotkania z pierwszoklasistami policjanci przypomnieli o podstawowych zasadach bezpieczeństwa w ruchu drogowym i podczas zabawy w szkole oraz poza nią. Sznupek udziela pomocy i rad pod czynną w godzinach od  8:00 do 15:00. bezpłatną infolinią: 800 22 23 15.