Agata Duchowska: DLACZEGO WARTO BYĆ WOLONTARIUSZEM

Ogólna definicja wolontariatu głosi, iż jest to dobrowolna, bezpłatna, świadoma działalność na rzecz innych, wykraczająca poza związki rodzinno - koleżeńsko - przyjacielskie. Wolontariusz jest to więc osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia pomaga potrzebującym ludziom. W zasadzie każdy bez względu na wykształcenie czy wykonywany zawód może zostać wolontariuszem. Może nim być zarówno lekarz, pielęgniarka, jak i prawnik czy mechanik. Nie trzeba jednak od razu mieć szczegółowych kwalifikacji. Wolontariuszami zostają zazwyczaj osoby młode, chcące realizować się w niesieniu pomocy innym. Można zacząć już w wieku 12 - 15 lat, z tym że niepełnoletni muszą mieć zgodę rodziców.

Wolontariusz w powszechnej opinii to człowiek zajmujący się chorymi, niepełnosprawnymi czy starszymi ludźmi. Jednak to tylko mały obszar działalności tych osób. Dziedzin życia czy też sytuacji, w których pomoc wolontariuszy jest niezbędna, jest na tyle dużo, iż wyróżniono kilka rodzajów wolontariatu.

1. Wolontariat stały to taki, w którym ochotnicy w sposób ciągły współpracują z daną organizacją, czy instytucją i wykonują jakąś pracę systematycznie, czyli np. w poniedziałki w ustalonych godzinach. Wolontariusze stali znajdują pracę zazwyczaj w hospicjach, domach pomocy, świetlicach i mają zazwyczaj kogoś pod opieką, np. określone dziecko czy inną osobę przydzieloną im przez placówkę. W tego rodzaju wolontariacie miedzy organizacją a wolontariuszem zostaje podpisywane porozumienie o współpracy.

2. Wolontariat akcyjny to taki, podczas którego wolontariusze zatrudniani zostają do jednorazowej pomocy lub cyklicznej akcji odbywającej się raz czy dwa razy do roku. Tego rodzaju wolontariat to m.in. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy ale również pomoc ofiarom kataklizmów.

3. Wolontariat zagraniczny dotyczy pracy wolontariusza poza granicami kraju. Organizują go m.in. Polska Akcja Humanitarna, Stowarzyszenie Jeden Świat czy też Stowarzyszenie "Borussia". Jednym z rodzajów wolontariatu zagranicznego są workcampy, czyli zazwyczaj kilkutygodniowe projekty w ramach których grupa wolontariuszy z różnych krajów wykonuje określoną działalność na rzecz lokalnej społeczności czy też instytucji. W zamian mają zagwarantowane wyżywienie i zakwaterowanie.

W ramach PAH organizowane są z kolei tzw. misje. Fundacja ta wysyła swych wolontariuszy głównie do Rumunii, Kosowa i Czeczenii, gdzie ich pomoc jest niezbędna. Pracują oni w tamtejszych domach dziecka, prowadzą grupy terapeutyczne czy organizują kolonie. Często są to fachowcy w określonych zawodach, czyli lekarze, informatycy czy psycholodzy.

4. Wolontariat europejski istnieje w ramach programu European Volontary Service. Dotyczy on wolontariuszy do 25 roku życia, którzy są wysyłani do pracy w krajach europejskich na zasadach podobnych jak wolontariat zagraniczny.

Wolontariatem w Polsce kieruje od 1993 roku Centrum Wolontariatu z siedzibą w Warszawie. Pod jego zarządem znajdują się poszczególne centra w większych miastach na terenie kraju. To właśnie tam mogą się zgłaszać osoby zainteresowane tego rodzaju aktywnością.. Chodzi tu zarówno o samych wolontariuszy, jak i ośrodki czy różne organizacje, które tej pomocy szukają.

Pierwsze spotkanie w centrum daje ogólny wgląd w charakter pracy wolontariusza i ma na celu zaznajomienie go z ideą wolontariatu. Wypełnia się wtedy ankietę dotyczącą naszych umiejętności, zainteresowań i ogólnych predyspozycji. To również informacja dla "koordynatora pracy wolontariusza" o tym, jaki rodzaj zajęcia nam najbardziej odpowiada i o czasie jakim dysponujemy. Jest to jednocześnie pewien rodzaj szkolenia po którym wolontariusz otrzymuje dokument potwierdzający osiągnięty status. Najważniejsze jest przeszkolenie wolontariusza w zakresie BHP. O innych ewentualnych szkoleniach, jakie przydadzą się do pracy w firmie decyduje pracodawca.

Drugim krokiem jest już szczegółowy wybór placówki do której będziemy się zgłaszać. Najczęściej jest to Ośrodek Pomocy Społecznej w którym pracownik socjalny pomaga nam wybrać osobę będącą pod opieką OPS. W centrum funkcjonują również biura pośrednictwa pracy wolontariuszy, które pomagają nawiązać współpracę pomiędzy wolontariuszem, osoba indywidualną potrzebującą wsparcia oraz placówką za pośrednictwem której wolontariusz może świadczyć pomoc. Najczęściej właśnie jest to Ośrodek Pomocy Społecznej.

Z chwilą wejścia w życie "Ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie" na korzystających ze świadczeń wolontariuszy nałożony został obowiązek zapewnienia wolontariuszom stosownego ubezpieczenia. Ustawa wskazuje na obowiązek zapewnienia ochotnikowi polisy ubezpieczeniowej od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz określa zasady według których można opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Inne prawa jakie zapewnia to ustawa to mi. in.

  • Prawo wolontariusza do posiłków a także zwrotów kosztów podróży
  • Pracodawca ma obowiązek zapewnić wolontariuszowi miejsce i narzędzia pracy
  • Jeśli praca wolontariusza trwa nie więcej niż 30 dni, pracodawca pokrywa koszty jego ubezpieczenia; jeśli okres ten jest dłuższy, koszty te pokrywa państwo
  • Na prośbę wolontariusza pracodawca jest zobowiązany do wystawienia

Myślę iż warto zdać sobie sprawę, że wolontariat to nie tylko potrzeba niesienia bezinteresownej pomocy, ale również czas kiedy to możemy nabyć szereg nowych umiejętności i doświadczeń. Praca woluntarystyczna jest pożądanym i coraz bardziej powszechnym sposobem odbycia praktyk studenckich oraz staży zawodowych. Pracodawca często pyta o ewentualną aktywność na rzecz organizacji pozarządowych. Taka działalność świadczy bowiem o aktywności potencjalnego pracownika, jego kreatywności, umiejętności samodzielnego myślenia i pracy w grupie.

Szczegółowe informacje na temat organizacji wolontariatu w Polsce oraz adresy wszystkich centrów znajdują się na stronie
www.wolontariat.org.pl