Decoupage: część 2: przygotowanie podłoża


Pierwszą czynnością w pracach techniką decoupage jest przygotowanie powierzchni przedmiotów, które mają być zdobione. Przygotowanie powierzchni decyduje o jakości pracy, jej trwałości, zwiększa przyczepność stosowanych w dalszej kolejności mediów.

  • Przedmioty drewniane: *nowe przedmioty drewniane: powierzchnię należy wygładzić papierem ściernym,najlepiej używać papierów ściernych o małej ziarnistości (np.400) aby nie porysować powierzchni, po wygładzeniu przedmiot należy dokładnie oczyścić z pyłu szerokim, miękkim pędzlem a następnie przetrzeć wilgotną szmatką, można nałożyć primer do powierzchni porowatych - nie jest to konieczne, jeśli przedmiot ma być bejcowany nie nakładać primera, po dokładnym wyschnięciu bejcy, przed przyklejeniem ozdobnych motywów przedmiot pokryć jedną warstwą lakieru i wysuszyć (bejca w reakcji z klejem może powodować przebarwienia papieru a także rozmazywać się tworząc brzydkie plamy); * jeśli zdobiony ma być stary przedmiot, najpierw należy go odtłuścić wodą z płynem do mycia naczyń, po wyschnięciu zeszlifować gruboziarnistym papierem ściernym a następnie drobno ziarnistym (jeśli przedmiot jest lakierowany a ścieranie nie daje dobrych efektów można użyć specjalnego, w zależności od rodzaju lakieru, rozpuszczalnika do usuwania lakieru), po wygładzeniu przedmiot należy dokładnie oczyścić z pyłu szerokim, miękkim pędzlem a następnie przetrzeć wilgotną szmatką, jeśli na powierzchni przedmiotu są jakieś ubytki wypełnić je masą drewnopodobną (np. szpachlówką), po wyschnięciu masy wypełniającej, powierzchnię przedmiotu przetrzeć papierem ściernym, usnąć powstały pył miękkim pędzlem i przetrzeć wilgotną szmatkę, wysuszyć i nałożyć primer do powierzchni porowatych; * przedmioty z surowego drewna aby zapobiec wsiąkaniu farby, zamknąć pory i wyrównać drobne nierówności pokryć primerem do powierzchni porowatych, w zależności od dalszej techniki zdobienia można zastosował primer przeźroczysty (jeśli chcemy zachować fakturę przedmiotu np. słoje drzewa i nie będziemy nakładali farby) lub primer biały, na który po dokładnym wyschnięciu nakłada się 1 - 2 warstwy farby.
  • Przedmioty z metalu: * nowy przedmiot z metalu należy odtłuścić zmywając go wodą z płynem do mycia naczyń, octem lub alkoholem, w celu zwiększenia przyczepności mediów powierzchnię przedmiotu zmatowić poprzez przetarcie jej drobnoziarnistym papierem ściernym, po zmatowieniu przedmiot oczyścić z pyłu szerokim miękkim pędzlem i przetrzeć wilgotną szmatką, na tak przygotowaną powierzchnię nałożyć primer do powierzchni gładkich lub specjalny primer do metalu, który zabezpiecza przedmiot przed rdzewieniem * stary przedmiot z metalu: jeśli przedmiot był lakierowany należy usnąć lakier papierem ściernym lub odpowiednim,w zależności od rodzaju lakieru, rozpuszczalnikiem, oczyścić z pyłu szerokim miękkim pędzlem i przetrzeć wilgotną szmatką, nałożyć primer do powierzchni gładkich lub specjalny primer do metalu, który zabezpiecza przedmiot przed rdzewieniem; * stary zardzewiały przedmiot z metalu: usunąć rdzę przy pomocy gruboziarnistego a następnie drobnoziarnistego papieru ściernego, oczyścić powierzchnię - najlepiej użyć w tym celu odkurzacza, gdyż podczas czyszczenia rdzy mogą powstać drobne opiłki metalu trudne do usunięcia w inny sposób, jeśli powstały w przedmiocie ubytki wypełnić je masą szpachlową, po wyschnięciu przetrzeć drobnoziarnistym papierem ściernym i oczyścić powierzchnię z pyłu miękkim pędzlem, przedmiot pomalować środkiem antykorozyjnym, gdy środek antykorozyjny całkowicie wyschnie nałożyć biały primer do powierzchni gładkich lub specjalny primer do metalu, który zabezpiecza przedmiot przed rdzewieniem.
  • Przedmioty z gliny: * nowe przedmioty z gliny: przedmiot zanurzyć na 10 minut w wiaderku z wodą, dokładnie wysuszyć, zagruntować kilkoma warstwami (2-3) farby akrylowej; * stare przedmioty z gliny: jeśli są lakierowane usnąć lakier papierem ściernym lub odpowiednim, w zależności od rodzaju lakieru, rozpuszczalnikiem, zmieść pędzlem pył, przetrzeć szmatką z płynem do mycia naczyń, osuszyć zagruntować farbą akrylową.
  • Przedmioty ze szkła: * nowe przedmioty ze szkła: staranie umyć wodą z płynem do mycia naczyń, dodatkowo można odtłuścić octem lub alkoholem, gąbką nanieść w zależności od dalszego sposobu zdobienia primer przeźroczysty lub biały; * stare przedmioty ze szkła:

jeśli były lakierowane lakier usnąć papierem ściernym (lub rozpuszczalnikiem), zmieść pędzlem pył, odtłuścić wodą z płynem do mycia naczyń, gąbką nanieść w zależności od dalszego sposobu zdobienia primer przeźroczysty lub biały; jeśli chcemy dekorować przedmiot, który ma naklejkę (np. butelkę po alkoholu) zanurzyć na 10 - 15 minut przedmiot w wiaderku z wodą żeby odkleić etykietę, przedmiot dokładnie odtłuścić (najlepiej alkoholem), zwłaszcza w miejscu, w którym naklejona była etykieta, osuszyć, gąbką nanieść w zależności od dalszego sposobu zdobienia primer przeźroczysty lub biały; warto przed usunięciem etykiety, jeśli jest ciekawa, zastanowić się czy nie może stanowić ona jednego z ozdobnych elementów planowanej kompozycji, jeśli decydujemy się zostawić etykietę, butelkę odtłuszczamy omijając etykietę, by przypadkowo jej nie odkleić i gruntujemy butelkę przeźroczystym primerem, następnie możemy nałożyć jeszcze biały primer omijając etykietę.

  • Przedmioty z pleksiglasu: kupiony w sklepie z artykułami przedmiot (dostępne są jajka, serduszka, bombki choinkowe) odtłuścić octem lub alkoholem, pomalować gąbką primerem do powierzchni gładkiej, jeśli zostanie użyty primer przezroczysty, konieczne będzie nałożenie 2- 3 warstw farby; jeśli używamy bombki z przekładką, część frontową bańki zostawić nie pomalowaną, lub ewentualnie pomalować primerem przeźroczystym.
  • Przedmioty z porcelany: odtłuścić wodą z płynem do mycia naczyń lub alkoholem, wysuszyć, pomalować przeźroczystym lub białym primerem do przedmiotów gładkich albo pomalować specjalną farbą do porcelany, a następnie wypalić w piekarniku - dostępne na rynku farby posiadają instrukcję jak nakładać farbę i wypalać, tak przygotowany przedmiot można następnie myć nawet w zmywarce; farba na bazie wody do przedmiotów z porcelany nadaje się również do malowania wyrobów glinianych, ceramicznych, ze szkła i metalu.
  • Przedmioty z MDF: odtłuścić wodą z płynem do mycia naczyń, wysuszyć, nałożyć biały primer do powierzchni gładkich
  • Przedmioty ze styropianu: odtłuścić wodą z płynem do mycia naczyń lub alkoholem, wysuszyć, pokryć za pomocą gąbki primerem do powierzchni porowatych.
  • Przedmioty z kartonu i paper mache: odtłuścić szmatką nasączoną alkoholem (szmatka nie może być mokra a jedynie wilgotna), pokryć za pomocą gąbki primerem do powierzchni porowatych.

Porady:

Aby nie męczyć się przy przecieraniu przedmiotów papierem ściernym i z jednakową siłą (aby nie zrobić nierówności) szlifować przedmiot warto kupić w sklepie z artykułami budowlanymi wyprofilowaną do ręki kostkę (kosztuje około 7 zł) na którą nakłada się papier ścierny lub owinąć papierem ściernym np. pumeks.

  • Jeśli zdobione mają być duże przedmioty z drzewa (np. stoły, krzesła, komody) do wyszlifowania powierzchni najlepiej użyć szlifierki a następnie przedmiot oczyścić z pyłu odkurzaczem.
  • W sklepach z artykułami do decoupage można kupić przedmioty wykonane ze specjalnie przygotowanego drewna, które nie wymagają zabiegów przygotowawczych.
  • Na rynku jest wiele primerów zarówno do powierzchni porowatych, jaki i do powierzchni gładkich. Dostępne są też primery przeznaczone do konkretnego materiału, np. szkła, metalu, drewna. Z primerów do powierzchni gładkich mogę polecić primer biały KEP01G Stamperii (kosztuje około 35 zł za 200 ml) oraz primer transparentny (przeźroczysty) KEPO2M Stamperii (kosztuje około 35 zł za 200 ml) - primery mają gęstą konsystencję i najlepiej jest nakładać je dość szerokim, lekko sztywnym pędzlem lub pędzlem z gąbki. Do powierzchni porowatych, jak dla mnie najlepszy jest uniwersalny grunt Maimeri Gesso Start - biały primer, który nadaje się także do szkła i ceramiki (tubka 150 ml około 8 zł), primer ten należy nakładać płaskiemu, syntetycznym pędzlem w rozmiarze proporcjonalnym do gruntowanej powierzchni - zbyt mały pędzel może pozostawić widoczne ślady, dla lepszej przyczepności i siły krycia po wyschnięciu pierwszej warstwy (około 30 minut), nałożyć drugą warstwę i zostawić do wyschnięcia na 24 godziny, aby uzyskać idealnie gładką powierzchnie, po pierwszym nałożeniu gruntu przetrzeć powierzchnię papierem ściernym, zebrać suchym miękkim pędzlem pył i nałożyć drugą warstwę.
  • W sklepach z artykułami budowlanymi można kupić Flügger Interior Fix Primer - biało pigmentowany grunt akrylowy do twardej i gładkiej powierzchni, nadaje się do każdej powierzchni, można nim pokryć nawet przedmioty wcześniej lakierowane bez zdzierania lakierowanej powłoki, cena z opakowanie 0,75 l około 30 zł, polecam zamiast droższych znaczne primerów przeznaczonych do decoupage.
  • Z mojej praktyki wynika, że niekonieczne jest nakładanie primerów, o ile powierzchnia przedmiotów nie jest zniszczona i nie wymaga rekonstrukcji. Na drewnie (suchym), styropianie, MDF i podobnych, tekturze i paper mache farba trzyma się bardzo dobrze, na szklanych (jeśli nie mają zostać przeźroczyste), glinianych (nie zapomnieć o wymoczeniu) i metalowych przedmiotach, o ile są starannie odtłuszczone i starannie miejsce w miejsce przetarte papierem ściernym również farba trzyma się bardzo dobrze; do zagruntowania przedmiotów używam aksamitnej emalii akrylowej Dulux w kolorze pastelowa orchidea (chyba jak zdecydowana większość osób zajmujących się decoupage :), kolor farby zbliżony jest do koloru kości słoniowej i idealnie nadaje się też jako kolor baza pod inne kolory oraz jako docelowe tło do kompozycji; jeśli farba ma być docelowym tłem należy nałożyć 2 - 3 warstwy w odstępie 6 godzin. Puszka farby 0, 5 l w sklepie z akcesoriami budowlanymi kosztuje około 27 zł i wystarcza na pomalowanie 8 m2; warta polecenia jest też wodorozcieńczalna emalia akrylowa ogólnego stosowania WEGALUX w kolorze kremowym, białym lub piasku Sahary (dostępna jest cała gama innych kolorów) cena za puszkę 0, 25 l około 18 zł.
  • Niezależnie od stosowanych mediów nie przyspieszać ich schnięcia za pomocą suszarki. To, że nie przyklejają się nam do przedmiotu palce nie oznacza, że przedmiot jest całkowicie suchy. Zawsze stosować się do podanego na opakowaniu preparatu czasu potrzebnego na całkowite wyschnięcie naniesionego preparatu.
  • Pamiętać o tym, aby wszelkie prace przy użyciu primerów i farb do gruntowania wykonywać w dobrze wietrzonym pomieszczeniu. Zagruntowane, schnące przedmiotyoraz odczynniki ustawić tak aby nie dosięgały ich dzieci.