Dwaj krakowscy, przebywający akurat na misjach w mieście jezuici, ks. Tomasz Witkowicz i ks. Jerzy Pośpiel wskazali mieszkańcom drogę – pielgrzymkę do obrazu w Piekarach Śląskich. Wyszli więc tarnogórzanie lipcowym świtem trzymając zapalone świece, traktem na piekarskie wzgórze.Morowe powietrze ustąpiło jeszcze tego samego dnia. Miejscy rajcowie, plebs i bogaci mieszczanie złożyli wówczas ślubowanie – każdego roku, w rocznicę cudownego ocalenia Tarnowskich Gór, udawać się będą przed oblicze Piekarskiej Pani z dziękczynną pielgrzymką. Stąd nazwa pielgrzymki: ślubowana lub według starszej wersji – ślubna. Swojego ślubowania dotrzymują mieszkańcy Tarnowskich Gór już od 321 lat.

W okresie II wojny światowej, okupanci zabraniali pielgrzymowania w grupach. Tarnogórscy pielgrzymi udawali się więc do sanktuarium indywidualnie, a w grupy łączyli się dopiero przed piekarskim wzgórzem. Przeszkody stwarzano także po II wojnie światowej. Administracja kierowana przez jedyną i nieomylną partię robotniczą czyniła wszystko by zmienić pielgrzymkową tradycję. Zmuszono pątników do wybrania innej, mniej rzucającej się w oczy trasy: przez Bobrowniki, Piekary Rudne i Rojcę.

W 1956 roku zasłużony dla społeczności Tarnowskich Gór proboszcz parafii świętych Piotra i Pawła – ksiądz Michał Lewek zapisał w parafialnej kronice: Ślubowana procesja do Piekar Śląskich odbyła się bez zwartego szeregu ponieważ władze świeckie zakazały. Powrót odbył się w procesjonalnym porządku ulicą Krakowską przy śpiewie pieśni: „My chcemy Boga”.

Po październiku 1956 roku i „odwilży” wszystko wróciło do normy i co roku 200 – 250 tarnogórzan wędruje w kompanii, by modlić się przed wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. W latach nam bliższych – siedemdziesiątych i osiemdziesiątych władze w zasadzie nie ingerowały w pielgrzymkową tradycję, a od roku 1989 nie ma już nawet najmniejszych przeszkód.

Dzisiejsza „ślubna” pielgrzymka nie jest już tak uroczysta jak choćby przedwojenne, kiedy każdy z uczestników niósł figurę czy obraz.

– To były barwne i podniosłe uroczystości – mówi pani Gertruda Szewczyk, która od 1926 roku nie opuściła ani jednej ślubowanej pielgrzymki. Po raz pierwszy znalazła się w piekarskim sanktuarium jako pięcioletnia dziewczynka przyprowadzona przez swoją prababcię.

Kiedy któregoś roku – być może z powodu deszczu – pątników z Tarnowskich Gór przybyło mniej niż zwykle, ówczesny proboszcz piekarskiej bazyliki – ksiądz prałat Władysław Student był niezadowolony. Ale pani Gertruda powiedziała wtedy, że ślubowana pielgrzymka z Tarnowskich Gór zawsze będzie chodzić do Piekar. Słowa danego Bogu miasto musi dotrzymać.

Zbigniew Markowski

Artykuł Ślubna – tarnogórska pielgrzymka ślubowana pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Kościół ewangelicki w Tarnowskich Górach – fotografie pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Cmentarz żydowski w Tarnowskich Górach – fotografie pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim – fotografie pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

2 lipca 1905 roku w Nakle Śląskim odbywał się odpust parafialny na którm hrabia Łazarz Henckel von Donnersmarck zaproponował Kamilianom działkę budowlaną kilometr od stacji kolejowej – niedaleko miasta Tarnowskie Góry. Po uzyskaniu zgody na budowę i otrzymaniu pozwolenia na przenosiny lecznicy z Miechowic do Tarnowskich Gór 11 czerwca 1907 roku nastąpiła uroczystość poświęcenia nowego klasztoru oraz lecznicy dla alkoholików pod wezwaniem św. Jana.

Decyzja Ministra do Spraw Wyznań z 25 sierpnia 1906 roku zezwalająca oo. Kamilianom na przeniesienie prowizorycznej lecznicy z Miechowic do nowego zakładu dla alkoholików w Tarnowskich Górach zawierała również zgodę na zwiększenie wspólnoty w domu na Górnym Śląsku o trzech zakonników oraz odprawianie mszy i nabożeństw dla okolicznej ludności. W klasztorze tarnogórskim mogło od tego czasu mieszkać ośmiu członków zakonu, którzy pracowali w lecznicy i prowadzili duszpasterstwo w kościele przy zakładzie św. Jana dla wiernych z Tarnowskich Gór i okolic. Na czele wspólnoty stał ojciec prefekt każdorazowo mianowany na 3 lata przez Niemieckiego Prowincjonała, który odpowiadał również za funkcjonowanie lecznicy dla alkoholików. W latach 1907-1940 prefektami w Tarnowskich Górach byli:

– 1907-1908 – o. Bernard Kaschny
– 1909-1911 – o. Jakub Jenni
– 1909-1911 – o. Hubert Beckers
– 1911-1914 – o. Stefan Tembories
– 1914-1918 – o. Józef Hellendahl
– 1918-1920 – o. Herman Karthaus
– 1920-1923 – o. Hubert Beckers
– 1923-1926 – o. Emil Brantegani
– 1926-1929 – o. Hubert Janssen
– 1929-1932 – o. Franciszek Ksawery Tranqulini
– 1932-1936 – o. Sykstus Jabłoński
– 1936-1939 – o. Franciszek Merx
– 1939-1940 – o. Ludger Bremer

Od początku swojego pobytu w Tarnowskich Górach Kamilianie szerzyli kult swojego założyciela. Szczególną okazją do tego był dzień wspomnienia świętego. W Klasztorze tarnogórskim obchodzono go w niedzielę 14 lipca. Po raz pierwszy święto obchodzono w Tarnowskich Górach 21 lipca 1907 roku. Wśród sprawowanych nabożeństw, które gromadziły w kościele dużą liczbę wiernych, można wymienić na pierwszym miejscu drogę krzyżową odprawianą w każdy piątek Wielkiego Postu o godzinie szóstej. W 1928 roku zaniepokojony tym faktem był proboszcz parafii świętego Piotra i Pawła. Uważał on, że z powodu nabożeństw męki pańskiej w kościele Kamilianów rozbija się życie parafialne przy jego kościele. Po interwencji Kurii Biskupiej Kamilianie zgodzili się w przyszłości ustalić godzinę takich nabożeństw w porozumieniu z proboszczem parafii świętego Piotra i Pawła. Natomiast w każdą sobotę oraz niedzielę, a także w czasie wszystkich Mszy Świętych w kościele świętego Jana Chrzciciela była możliwość skorzystania z sakramentu pokuty. W adwencie i w okresie Wielkiego Postu dwóch a czasami nawet trzech ojców codziennie od godziny szesnastej do dwudziestej miało dyżury w konfesjonałach.

Od maja 1918 roku Kamilianie objęli także troską duszpasterską wiernych ze Świerklańca i okolicy. W kaplicy Sióstr Boromeuszek w każdą niedzielę oraz pierwszy piątek miesiąca były odprawiane Msze Święte. Istniała również możliwość przystąpienia do sakramentu pokuty. 14 kwietnia 1909 roku rozpoczął swoją działalność chór świętego Grzegorza, który upiększał śpiewem wszystkie uroczystości odbywające się w tej świątyni. Od 15 lutego 1924 roku ojcowie Zakonu Kamilianów objęli opieką duchową mieszkańców gmin: Lasowice, Czarna Huta i Sowice. Opieka ta trwała aż do 12 lipca 1926 roku kiedy to ówczesny biskup śląski August Hlond utworzył w Lasowicach samodzielną parafie.

W latach trzydziestych Kamilianie prowadzili bardzo prężną działalność duszpasterską przy kościele świętego Jana Chrzciciela. Duża liczba wiernych przychodziła w tym czasie do kościoła. W tym samym czasie ojcowie z klasztoru na Galgenbergu byli kapelanami sióstr w: Tarnowskich Górach, Miasteczku Śląskim, Miechowicach, Radzionkowie, Świerklańcu i Rajczy. Ojciec Józef Bykowski został wtedy mianowany kapelanem Wojska Polskiego w Tarnowskich Górach. Taka sytuacja trwała aż do wybuchu II wojny światowej. 3 lipca 1940 roku biskup katowicki Stanisław Adamski utworzył przy kościele świętego Jana Chrzciciela placówkę pomocniczą duszpasterską, która od 1 stycznia 1942 roku została zamieniona na parafię.

W dniu 17 kwietnia 1942 roku hitlerowcy zabrali z kościoła świętego Jana w Tarnowskich Górach dwa dzwony. W tym trudnym dla Kościoła i narodu okresie klasztorem rządzili ojcowie pochodzenia niemieckiego. Trwało to do wyzwolenia Tarnowskich Gór spod okupacji hitlerowskiej to jest do 22 stycznia 1945 roku. Po wojnie zakonnicy narodowości niemieckiej zmuszeni byli opuścić ziemie Górnego Śląska a w ich miejsce przyszli Kamilianie polscy. Pierwsza Polska Prowincja Zakonu utworzona została w Tarnowskich Górach 12 kwietnia 1946 roku.

Marcin Barski

Artykuł Kamilianie w Tarnowskich Górach pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Msza ekumeniczna – rocznica Rudolfiny 2014 pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Drewniany kościół w Miasteczku Śląskim – fotografie pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Pielgrzymka mężczyzn i młodzieńców do Piekar Śląskich – 2019 – film pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Pielgrzymka mężczyzn do Piekar – 1997 – film pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Grób Pański w kościele MB Uzdrowienie Chorych 2015 pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Pielgrzymka do Piekar – 2018 pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.

Artykuł Pielgrzymka Kobiet i Dziewcząt do Piekar Śląskich – 2014 pochodzi z serwisu Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry.