Alicja Fica
Najstarsza szkoła powiatu
Wśród szkół średnich powiatu tarnogórskiego szczególne miejsce zajmuje I Liceum Ogólnokształcące noszące dziś imię Stefanii Sempołowskiej – to najstarsza placówka tego typu działająca na tym terenie, a jej korzenie sięgają połowy XIX wieku.
Początki: Wyższa Szkoła Symultanna
Za zalążek szkoły uznaje się prywatną Wyższą Szkołę Symultanną dla dziewcząt, powołaną w 1860 roku przez Marię Stahn. Placówka nie prowadziła internatu, a jej zadaniem było kształcenie dziewcząt na poziomie ponadpodstawowym – na początku XX wieku uczyło się w niej już około 200 uczennic w ośmiu klasach, które po ukończeniu nauki najczęściej podejmowały pracę jako guwernantki w zamożnych, szlacheckich domach.
Pod imieniem Szymona Konarskiego
Na fundamencie tej szkoły, u progu pierwszej dekady XX wieku, powstała Miejska Szkoła Żeńska, realizująca program zbliżony do gimnazjów realnych. Kolejny przełom nastąpił wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości i włączeniem Tarnowskich Gór w granice odrodzonego państwa – szkoła funkcjonowała wówczas jako Wyższa Szkoła Żeńska im. Szymona Konarskiego, figurując w urzędowym rejestrze polskiego szkolnictwa średniego pod numerem 876. Wybór patrona nie był przypadkowy: Szymon Konarski, urodzony w 1808 roku, był radykalnym demokratą i jednym z uczestników powstania listopadowego, opowiadającym się za społeczną i ekonomiczną równością oraz prawem do politycznej i narodowej wolności. Zginął śmiercią męczeńską z rąk zaborcy, co uczyniło go jedną z ikon polskiego ruchu niepodległościowego i wzorem patriotycznego wychowania, jaki międzywojenna szkoła chciała wpajać swoim uczennicom.
Własny gmach i nowy patron: Jan III Sobieski
W nowej szkole kształciły się dziewczęta nie tylko z samego miasta i powiatu, ale też z odleglejszych ośrodków Górnego Śląska, takich jak Racibórz czy Opole, a zajęcia odbywały się wówczas w kilku różnych budynkach. Połowa lat dwudziestych przyniosła szkole własną, stałą siedzibę – budynek przy dawnej ulicy Lublinieckiej, znanej dziś jako Opolska 28, gdzie liceum mieści się do dziś. Placówka funkcjonowała wtedy jako Miejskie Gimnazjum Żeńskie, licząc niespełna 140 uczennic i zaledwie kilkuosobowe grono pedagogiczne. W 1927 roku szkoła otrzymała nową nazwę i nowego patrona – stała się Państwowym Gimnazjum Żeńskim im. króla Jana III Sobieskiego, a rozbudowa gmachu miała zapewnić jej dalszy rozwój. W czasie okupacji budynek zmienił przeznaczenie, służąc kolejno jako niemiecka szkoła koedukacyjna, a następnie jako szpital polowy.
Odrodzenie po wojnie i imię Stefanii Sempołowskiej
Po zakończeniu działań wojennych szkoła odrodziła się błyskawicznie – już w lutym 1945 roku, jako jedna z pierwszych placówek oświatowych na Śląsku, ogłosiła nabór, na który zgłosiło się kilkaset dziewcząt, a władze oświatowe nadały jej status liceum. Kolejna zmiana patronki nastąpiła w 1960 roku, gdy żeńskie liceum przyjęło imię Stefanii Sempołowskiej. Wybór ten wpisywał się w powojenną tradycję nadawania szkołom żeńskim imion zasłużonych działaczek oświatowych – Sempołowska, urodzona w 1869 roku we wsi Polonisz, a zmarła w 1944 roku w Warszawie, przez większą część życia była uznawana za czołową postać ruchu na rzecz praw więźniów w Polsce. Już jako siedemnastolatka zdała egzamin na patent nauczycielski, po czym poświęciła się pracy pedagogicznej i publicystyce oświatowej, domagając się powszechnego dostępu do edukacji dla wszystkich warstw społecznych. Prowadziła tajne komplety dla młodzieży, współredagowała czasopisma dla dzieci i wychowawców, a w 1905 roku, w czasie rewolucyjnych wystąpień w Królestwie Polskim, zainicjowała zjazd delegatów kół nauczycielskich. Do końca życia pozostawała wierna swoim ideałom demokratycznym i społecznikowskim, co czyniło ją naturalną patronką szkoły kształtującej młode pokolenia w duchu obywatelskiej odpowiedzialności.
Szkoła koedukacyjna i współczesność
Kilka lat po zmianie patronki, w latach sześćdziesiątych, placówka otworzyła się na uczniów obu płci, stając się szkołą koedukacyjną, jaką pozostaje po dzień dzisiejszy. Współcześnie I LO im. Stefanii Sempołowskiej pielęgnuje swoją wieloletnią tradycję – w 1993 roku obchodziło jubileusz 70-lecia, a w 2018 roku 95-lecia istnienia (licząc od początku lat dwudziestych XX wieku), a w latach 2017–2018 przeszło kompleksową termomodernizację budynku przy Opolskiej. Historię szkoły przybliża m.in. materiał opracowany niegdyś na łamach młodzieżowego pisma „Desiderata”, oparty na badaniach tarnogórskiego historyka oświaty, księdza dr. Herberta Jeziorskiego, który zwracał uwagę na trudności w rekonstrukcji dziejów placówki wynikające ze skromnej bazy źródłowej.
